Obywatele państw spoza UE / EOG / Szwajcarii, żeby podjąć zatrudnienie w Polsce potrzebują zezwolenia na pracę. Wyjątek stanowią cudzoziemcy z 6 krajów: Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Ukrainy i Rosji. Obywatele tych państw mogą skorzystać z uproszczonej formy zatrudnienia, czyli oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.

Cudzoziemiec, uprawniony do wykonywania pracy na podstawie oświadczenia, może pracować bez zezwolenia na pracę, ale nie dłużej niż przez 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Okresy pracy na oświadczeniu są liczone łącznie u wszystkich pracodawców, u których cudzoziemiec wykonywał pracę (w trakcie 12 miesięcy).

Warunki pracy na oświadczeniu

Aby praca cudzoziemca, świadczona na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy, mogła być uznana za legalną, muszą być spełnione wszystkie poniższe warunki:

  • pracodawca złożył w powiatowym urzędzie pracy, właściwym ze względu na swoją siedzibę lub miejsce stałego pobytu, pisemne oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy danemu cudzoziemcowi, według urzędowego wzoru;

  • powiatowy urząd pracy – przed rozpoczęciem pracy przez cudzoziemca – wpisał to oświadczenie do ewidencji oświadczeń;

  • praca jest wykonywana na warunkach określonych w oświadczeniu (dotyczy to przede wszystkim wynagrodzenia cudzoziemca, które nie może być niższe od kwoty wskazanej w oświadczeniu);

  • nie jest to praca uznana przez przepisy za pracę sezonową.

Praca sezonowa, określona w odrębnych przepisach, nie jest dopuszczalna na podstawie oświadczenia wpisanego do ewidencji oświadczeń. Jest ona możliwa tylko na podstawie zezwolenia na pracę sezonową.

Rejestracja oświadczenia

Rejestrując oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi pracodawca musi dokonać wpłaty w kwocie 30 zł. Ponadto załącza oświadczenie o niekaralności, ważny dokument tożsamości, kopię wszystkich wypełnionych stron ważnego dokumentu podróży cudzoziemca lub kopię innego ważnego dokumentu tożsamości cudzoziemca, a jeżeli cudzoziemiec nie przebywa na terytorium RP – kopię stron dokumentu podróży z danymi osobowymi cudzoziemca.

Wpisanie do ewidencji następuje w terminie 7 dni roboczych od dnia otrzymania oświadczenia, chyba że prowadzone jest postępowanie wyjaśniające – wówczas wpisanie następuje do 30 dni.

Ubieganie się o wizę

Wpisanie oświadczenia do ewidencji oświadczeń w powiatowym urzędzie pracy stanowi podstawę do ubiegania się przez cudzoziemca o wizę we właściwym polskim konsulacie (jest to wiza o symbolu „5” przed 10.1.2020 r. „05a”).

O wizę nie musi się starać cudzoziemiec, który już posiada tytuł uprawniający do przebywania na terytorium Polski: wizę lub zezwolenie na pobyt czasowy – w formie niewykluczającej podjęcia pracy (nie może to być np. wiza wydana w celu turystycznym).